Kto się boi polskości? Audycja z udziałem kierownika projektu

W niedzielę, 17 listopada br. gościem redaktora Jakuba Kukli w audycji „Zbliżenie” na antenie Polskiego Radia 24 był Michał Gniadek-Zieliński, kierownik projektu „Polskość – dziesięć wieków definiowania narodu”. Podczas audycji mówiono o wielu aspektach polskości ujętej w tytułowym pytaniu „Kto się boi polskości?”.

W rozmowie ważnym wątkiem było samo pojęcie narodu. Od kiedy możemy mówić o formowaniu się polskiej wspólnoty narodowej, dlaczego mówienie o narodzie polskim w średniowieczu wywołuje emocje wśród historyków – to tylko niektóre z poruszonych zagadnień.

 – Tkwimy w paradygmacie postoświeceniowym, w którym na wszystkie pojęcia w języku występujące od wielu wieków staramy się patrzeć przez okulary jeśli nie oświeceniowe to postoświeceniowe, dziewiętnastowieczne. I tak jest na przykład z pojęciem narodu – mówił Michał Gniadek-Zieliński.

 Rozmawiano także o adekwatności stosowania tego pojęcia współcześnie i pewnych trendach, które można obserwować w tym kontekście.

– Na pewno jest tak, że gdy rozmaite środowiska polityczne, zwłaszcza skraje, zaczynają używać jakiegoś pojęcia i wywoływać przy jego wykorzystaniu silne emocje, to uczeni, aby nie wpaść w ten dyskurs, odruchowo uciekają od tak wyraźnie nacechowanych pojęć. I naród na pewno jest takim właśnie pojęciem – podkreślał historyk.

Rozmówcy podjęli także próbę określenia, co kształtuje współcześnie Polaków – jakie doświadczenia wspólnotowe i historyczne są dla nas obecnie istotne, a także czym różnią się doświadczenia Polskie od doświadczeń innych narodów.

– Jeżeli się zastanawiamy czy Mickiewicz jest nam do życia koniecznie potrzebny, to nie wydaje mi się, żeby współczesne młode pokolenie mogło odpowiedzieć «tak», poza wyjątkowymi osobami, ponieważ jest to zupełnie niezrozumiałe doświadczenie – oceniał Gniadek-Zieliński.

Gość audycji przybliżył także główne założenia projektu „Polskość – dziesięć wieków definiowania narodu”.

– Badania, które prowadzimy w projekcie, traktujemy jako początek i mamy nadzieję, że to przekształci się w pewien trend. (…) Skupiamy się na historii intelektualnej – wyjaśniał kierownik projektu.

Całość rozmowy można odsłuchać na stronie internetowej Polskiego Radia.