Na czym polegał fenomen Biskupina? Pokaz i dyskusja wokół filmu „Gród nad jeziorem”

W poniedziałek, 20 stycznia br. na Wydziale Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego odbył się pokaz filmu „Gród nad jeziorem”. Po emisji miała miejsce dyskusja z twórcami filmu – Michałem Gniadkiem-Zielińskim i dr. Bartoszem Józwiakiem.

Spotkanie otworzył dziekan Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, prof. Bartosz Kontny.

Podczas poniedziałkowego spotkania rozmawiano o najnowszych ustaleniach dotyczących biskupińskiej osady, znaczenia jej odkrycia dla archeologii, ale przede wszystkim ówczesnej polityki międzynarodowej. Twórcy filmu podkreślali ogromną popularność, jaką cieszył się Biskupin w latach 30. XX w.

– Sława Biskupina, co zostało zaakcentowane w filmie, polega przede wszystkim na jego fenomenie kulturowym, czyli na tym, jak stał się konstytutywny dla naszych wyobrażeń o przeszłości. Oczywiście mając na uwadze to, jak owe wyobrażenia mają się do stanu badań. W momencie kiedy osada w Biskupinie została odkryta, było to coś wyjątkowego w skali europejskiej i światowej – podkreślał w dyskusji po emisji filmu jego reżyser, Michał Gniadek-Zieliński.

Aktualne ustalenia badaczy na temat biskupińskiej osady przybliżył prof. Bartosz Kontny.

– Jak od strony naukowej można rozwiązać ten spór, czy Biskupin jest słowiański i prasłowiański, o którym jest mowa w filmie. Na pewno nie jest prasłowiański, bo Słowian można w pewien sposób lokalizować na ziemiach polskich najwcześniej od schyłku V w. na południu Polski – mówił w dyskusji prof. Bartosz Kontny.

Film przybliża także sylwetkę prof. Józefa Kostrzewskiego, odkrywcy grodu. Mówcy podkreślali cechy jego osobowości, ważne elementy jego biografii oraz znaczący wkład w polską naukę. Nie bez znaczenia w sporze o Biskupin, który prezentuje film „Gród na jeziorem”, były relacje interpersonalne pomiędzy głównymi postaciami, co w pewien sposób potęguje jego atrakcyjność dla badaczy przeszłości.

„Gród nad jeziorem” to film dokumentalny przedstawiający przez pryzmat odkrycia grodu kultury łużyckiej w Biskupinie w 1933 r. historię sporu politycznego między Polską i Niemcami wokół przynależności etnohistorycznej ziem ówczesnego państwa polskiego.